İçeriğe atla

PMI – Hangisini izlemeli..?

1948 yılında ABD’de ortaya çıktıktan sonra özellikle 1990’lardan itibaren giderek daha fazla ülke için yayınlanmaya başlanan Satın Alma Yöneticileri Endeksi (Purchasing Managers Index) veya çok iyi bilinen kısaltma hâliyle PMI, fakir yazarınızın pek önem atfettiği bir veridir. Biten ay için sadece birkaç gün sonra bilgi vermesi ve genellikle bu verinin çok daha geç açıklanan ve bazen defalarca revize edilen büyüme için başarılı bir öncü olması zaten küresel ekonomi kamuoyunda PMI’nın büyük ölçüde kabul olmasına neden olmuştur. Bunun üzerine üretim, siparişler, istihdam, girdi-çıktı fiyatları ve tedarik süreleri gibi alt kalemleri olan PMI, söz konusu verileri birçok ülke için standardize etmiş olmasıyla da büyük avantajlar sağlıyor. PMI için bu kadar güzelleme yeter, zaten bu büyük ihtimalle son olmayacaktır.

Bir önceki yazıda belirttiğimiz gibi Çin’i takip edenler, diğer ülkelerin çoğunun aksine hem imalat hem de imalat dışı sektörler için biri resmî biri de özel olmak üzere iki PMI verisi yayınlandığını fark edecektir. Resmî ve özel veriler çoğu zaman da birbirinden farklı yönlerde hareket ederek biraz kafa karıştırmaktadır. Peki bu PMI verilerinin farkları nedir.?

Çin’e ait PMI verilerinden “özel” olarak adlandırdığımız endeks Londra merkezli araştırma şirketi Markit tarafından 2015 yılına kadar HSBC, o dönemden bu yana da Caixin Finans Medya Grubu sponsorluğunda yayınlanan PMI’dır. Diğer yandan “resmî” PMI verileri ise Çin Satın Alma ve Lojistik Federasyonu (CFLP) tarafından Ulusal İstatistik Bürosu (NBS) adına hesaplanarak yayınlanmaktadır. Kamuoyundaki genel algı “özel” PMI verisinin hesaplanmasında kullanılan anketin daha çok KOBİ’leri kapsadığı yönündedir. Buna karşılık “resmi” PMI’nın ise Çin ekonomik mucizesinin son döneme kadar temel taşı olan büyük ölçekli KİT’lere ağırlık verildiği kabul edilmektedir.

Ancak Markit, bu algıya karşı çıkmakta ve kendi anketlerinin ekonomideki bütün farklı büyüklükteki firmaları kapsadığını vurgulamaktadır. Kendilerine göre “özel” ve “resmî” PMI verileri arasındaki fark üç nedene bağlıdır; (1) Farklı firmaları kapsayan farklı büyüklükteki örneklemler (CFLP  800’e yakın firmayla görüşürken, Markit’in görüştüğü firma sayısı 500’ün altındadır), (2) Markit anketi sadece Çin anakarasındaki firmaları kapsarken, CFLP anketinin Hong Kong, Macao ve Tayvan’daki firmalara da ulaşması ve (3) Mevsimsellikten arındırma yöntemleri arasındaki farklılıklar (ki Markit, “resmî” veride hâlen bir miktar mevsimsellik olduğunu savunmaktadır) link. Ayrıca NBS PMI’nın da Temmuz 2015’ten bu yana firmaları farklı büyüklüklere göre gruplandırdığı alt endeksleri de “resmî” PMI’nın sadece büyük ölçekli KİT’lere ağırlık verdiği savını zayıflatıyor.

Sebebi ne olursa olsun “resmî” ve “özel” PMI rakamları arasında bir fark olduğu aşikar. Aşağıdaki grafiğe baktığımız zaman “resmî” endeksin sistemik olarak “özel” endeksin üzerinde yer aldığını görüyoruz. Ancak farkın 24 aylık pencerelerde %95 güven aralığının dışına çıkmaması bize aradaki farkın herhangi bir taraf lehine net bir şekilde meyilli (biased) olmadığını düşündürüyor. Ayrıca güven aralığının son yıllarda birbirine yaklaşması da iki seri arasındaki farkın giderek azaldığına işaret ediyor.

pmi-20161202-02

Nitekim bir sonraki grafiğimiz de bunu gösteriyor. Her iki PMI verisinin de çeyrek dönemler itibariyle ortalamasını alıp Çin’in yıllık % büyüme hızıyla korelasyonuna baktığımız zaman neredeyse aynı sonuca ulaşıyoruz. Zaten yüksek korelasyon katsayılarının ima ettiği PMI-büyüme ilişkisi grafikte de çıplak gözle rahatça görülebiliyor.

pmi-20161202-03

Peki Çin ekonomisini hakkında fikir sahibi olmak isteyenler hangi PMI’yı takip etmeli.? Bu soruya cevabımız, genel geçer görüşe benzer şekilde “her ikisi de” olacaktır. Sadece piyasa değil literatürde de hem Markit hem de NBS PMI verisini kullanan örnekler bulabiliriz. Her iki endeks de hem manşet değerler hem de alt kalemleri açısından önemli bilgiler içeriyor. Neden birisini seçip, diğerinin sunduğu bilgilerden vazgeçelim ki…

Bu konuya daha sonra tekrar döneceğiz ve PMI verilerini kullanarak Çin’in büyümesini tahmin etmeye çalışacağız.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir